Bu bölüm arşiv niteliğindedir. Güncel sitemiz için lütfen tıklayın.

Kılıçdaroğlu her şeyin farkında

BARIŞ YARKADAŞ

Siyasette Stratejik Planlama

ELFİN TATAROĞLU

Adalet suç işlerse!

NURHAN YÖNEZER

Amerika’da olsa... ve Rahman Altın

NECEF UĞURLU

25 Nisan 2014

 



4 Kasım 2008

Kısmi zamanlı (part-time) çalışma süresi

Geçen hafta çalışma süresi sorusunu irdelemiştik. Bu yazımdan sonra özellikle kısmi süreli çalışma (part-time) ile ilgili yoğun sorularla karşılaştım. Ülkemizde son iş kanunu ile yasal düzenleme altına alınan bu çalışma sistemi anlaşılan yoğun olarak uygulanmaya başlanmış.Bu nedenle bu hafta kısmı süreli (part-time) çalışmaya ilişkin bilgiler aktarıyorum.

Şunu belirtmeliyim ki, yeni bir düzenleme olan kısmi süreli çalışma ile ilgili yerleşmiş yargı kuralları henüz oluşmadı. Bu nedenle sorular kısmında verdiğim yanıtlara itiraz olabileceğini biliyorum. Özellikle son soruya verdiğim yanıt konusunda… Bir nebze tartışma yaratabilir ve katkı sunabilirsem mutluluk duyarım.

İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmî sürelidir.

Burada emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte tam süreli çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığı takdirde, o işkolunda şartlara uygun işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen tam süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi esas alınır.

Kısmî süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmî süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz. Kısmî süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.

İşyerinde çalışan işçilerin, niteliklerine uygun açık yer bulunduğunda kısmî süreliden tam süreliye veya tam süreliden kısmî süreliye geçirilme istekleri işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur.

Bir okuyucum işyerinde part-time çalıştığını, haftalık çalışmasının 35 saat olduğunu belirterek bunun yerinde olup olmadığını sormaktadır.

Kanun kısmı süreli çalışmada haftalık çalışmanın en az 2/3 ü kadar ve daha az çalışmayı kapsamaktadır. Okuyucumun sorusuna gelince ülkemizde haftalık çalışma 45 saattir. Bu 45 saatin 2/3 ü 30 satte tekabül etmektedir. Yani haftada 30 ve daha az çalışma süresi kısmı süreli çalışma olabilir. Bu durumda okuyucum kısmi süreli değil tam süreli çalışmaktadır.

Bir diğer okuyucum kısmi süreli çalışmada kıdem tazminatını sormuş. İşyerinde haftada 15 saat (günde 2,5 saat olarak) çalıştığını ve saat ücretinin de brüt 20 YTL olduğunu belirten okuyucum 2 yıldır çalıştığı işte SSK prim bordrosunda aylık çalışma gün sayısının 10 gün gösterildiğini aktarmış. Yıllık 120 gün çalışmış görünen okuyucum kıdem tazminatını hak edip etmediğini ve ediyorsa kaç günlük ve ne kadar hak ettiğini soruyor.

İtiraf etmeliyim ki güzel ve tartışma yaratacak bir soru. Her şeyden önce okuyucum kısmi süreli olarak çalışıyor. Uygulamada sık sık gördüğümüz burada tekrar karşımıza çıkıyor, SSK gün sayısı ile çalışma gün sayısı birbirleriyle karıştırılıyor.

SSK'ya göre çalışılan saatler toplanarak aylık çalışma pirim gün sayısı bildirilir. Bu ayrı bir husustur. Kıdem açısından işçinin çalışması ayrı bir husus olup, okuyucum iki yıllık kıdem tazminatına hak kazanmıştır.(tabi ki yasaya uygun olarak hak ederek işten ayrılması halinde) Kıdem tazminatı miktarına gelince işçimiz günlük brüt olarak (20x2,5=50) 50.-YTL kazanmaktadır. Yıllık 120 gün toplam çalışması olduğu ve yıllık çalışmanın bir aylık kısmı kadar kıdem tazminatı ödendiği için (120/12=12 ) aylık 12 gün üzerinden kıdem tazminatı alacaktır ki bu da (12x50=700) 700.-YTL brüt olmaktadır. Bu yıllık olup iki yıllık kıdemi olan okuyucum (2x700=1.400) toplam 1.400.-YTL kıdem tazminatı alabilecektir.

Bir başka okuyucum ise işyerinde haftanın 4 günü günde 5 saat part-time çalıştığını, ancak hafta tatili ücretinin kendisine verilmediğini belirtmiş.

İş kanunu belirli ve tam süreli çalışmada eşitlik ararken herhalde bunu kastetmemiştir. Zira okuyucum zaten işyerinde part-time çalışmakta olup, haftanın 4 günü çalışmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu da hafta tatiline hak kazanma koşullarında haftada 45 saat çalışmak koşulunu getirmiştir. (Tabi ki sözleşme ve Toplu iş sözleşmesiyle daha az saat çalışma saatti de olabilir) Bu şekilde hafta tatili ücretine hak kazanır. Bu durumda haftanın 4 günü ve toplam 30 saatten az çalışan birine verilecek hafta tatili ücreti kanunun ruhuna aykırı olup doğru değildir. Tam süreli çalışmayla bir eşitsizliğe neden olur. Bu nedenle okuyucumun talep ettiği hafta tatili ücretini alamaz. İşyeri uygulaması yerindedir.








Lütfen tüm alanları doldurun. Girdiğiniz bilgiler kesinlikle yayınlanmayacak, başka bir amaçla kullanılmayacaktır.








Lütfen tüm alanları doldurun. E-mail adresiniz kesinlikle yayınlanmayacak, başka bir amaçla kullanılmayacaktır.

serkan
27 Ağustos 2012 00:58

değerli hocam ben part time haftada 66 saat çalışıyorum ve sigortam 26 ila 27 gün yatırılıyor hafta sonu tatilime ücret ödenmiyor bu konu ile ne yapmam gerekir haklarımı savunmak amacı ile nereye baş vurmalıyım bana bir yol gösterirseniz memnun olurum ,bu arada benim çalıştığım sektör çağrı merkezi.teşekkürler,iyi çalışmalar.

SEYFİ ATİK
18 Aralık 2009 11:07

120 gün 12 sayısına bölününce 10 çıkar 10*50=500 ve 500*2=1000 olur bu durumda kısmi süreli çalışan kişinin tazminatı bulunur. Hesap hatası yapılmıştır.

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI